Tin thế giới ngày 25/4/2015 | Tin thế giới mới nhất. Những sự kiện, tin tức thế giới nóng hổi, tình hình chiến sự thế giới được tapchidanong.org cập nhật liên tục. Nga dồn quân sát Ukraine chuẩn bị một chiến dịch mới?; Đàm phán hạt nhân Iran còn nhiều khúc mắc; Đức và Ba Lan đua nhau cấm "Sói Đêm" của Nga nhập cảnh.

Nga dồn quân sát Ukraine chuẩn bị một chiến dịch mới?

Tranh cãi đã bùng lên trong giới chuyên gia về mục tiêu của Nga với câu hỏi là phải chăng Moscow đang chuẩn bị hậu thuẫn cho một đợt tấn công mới của lực lượng thân Nga tại nước láng giềng ?

Lời tố cáo của Washington không một chút úp mở. Theo quyền phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Marie Harf, Nga vẫn liên tục triển khai các hệ thống phòng không tại Miền Đông Ukrainekể từ tháng Tám năm 2014, và tiếp tục cung cấp các loại vũ khí nặng cho lực lượng thân Nga tại vùng này.

tin-the-gioi-25-4-2015-3-.jpg

Lính Nga chụp hình kỷ niệm ở Rostov gần biên giới Ukraina, ngày 23/08/2014. Ảnh REUTERS/Alexander Demianchu

Bà Marie Harf nói rõ: "Các lực lượng Nga và phiến quân ly khai tiếp tục vi phạm thỏa thuận gọi là 'Minsk 2', ký kết vào trung tuần tháng Hai".

Hệ quả, theo phát ngôn viên Mỹ, là lực lượng Nga và phiến quân ly khai đã có "một số khối lượng lớn đại pháo và giàn phóng tên lửa tại những khu vực" mà trên nguyên tắc, các loại vũ khí này bị nghiêm cấm theo tinh thần thỏa thuận ngưng bắn. Không những thế, vũ khí nặng vẫn tiếp tục được đưa đến khu vực.

Bên cạnh đó, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng tố cáo quân đội Nga là đã triển khai thêm nhiều hệ thống phòng không tại miền Đông Ukraine, và tại khu vực giáp giới với Ukraine.

Theo bà Marie Harf, "hiện đang có tại miền Đông Ukraine một khối lượng hệ thống phòng không lớn nhất kể từ tháng Tám năm ngoái".

Quyền phát ngôn viên bộ Ngoại giao Mỹ cho biết là Nga cũng đang tiến hành việc huấn luyện quân nổi dậy, đặc biệt là với các máy bay không người lái, đồng thời dồn thêm quân đến vùng dọc theo biên giới Ukraine, với một mức độ chưa từng thấy kể từ tháng Mười năm ngoái đến nay.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã không nói rõ là có bao nhiêu lính Nga đã được dồn về biên giới, trong đó nhiều đơn vị được đưa đến khu vực gần thành phố Belgorod của Nga.

Tuy nhiên, một quan chức phương Tây xin giấu tên, cho biết là theo tin tình báo, Nga đã chuyển 12 tiểu đoàn chiến thuật xuống vùng gần biên giới. Quân số cụ thể của các đơn vị này có thể khác nhau, nhưng nhìn chung, một tiểu đoàn có thể có khoảng 1.000 người.

Theo nhật báo Mỹ The New York Times, các quan chức phương Tây hiện vẫn tìm hiểu rõ hơn về mục tiêu của các động thái quân sự của Nga bị Hoa Kỳ tố cáo.

Câu hỏi đặt ra là phải chăng đó là những tín hiệu dự báo một chiến dịch tấn công mới của lực lượng thân Nga được Moscow hậu thuẫn, nhằm chiếm thêm một số vùng lãnh thổ ?

Một số nhà phân tích cho rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ án binh bất động, ít ra là từ nay đến tháng Sáu, là lúc mà Liên Hiệp Châu Âu rà soát lại chính sách trừng phạt kinh tế Nga về tội sáp nhập Crimea và can thiệp vào miền Đông Ukraine.

Ông Putin có thể là sẽ không muốn gây thêm căng thẳng, để tạo điều kiện cho Châu Âu giảm nhẹ trừng phạt.

Bên cạnh đó, một số nhà phân tích khác lại nghĩ rằng có thể là các động thái quân sự của Nga nhằm tăng áp lực lên chính phủ Ukraine, buộc Kiev phải nhượng bộ phe ly khai ở miền Đông trên một số vấn đề liên quan đến chính trị và hiến pháp.

Dẫu sao thì đối với phía Mỹ, thì các diễn biến quân sự kể trên là những dấu hiệu đáng lo ngại, nhất là khi nhiều hành động đã ngang nhiên vi phạm Thỏa thuận ngừng bắn mà Châu Âu đã đàm phán được với Nga và Ukraine vào tháng 2 vừa qua.

Tin thế giới: Đàm phán hạt nhân Iran còn nhiều khúc mắc

Ba tuần sau khi đạt được thỏa thuận khung tại Lausanne (Thụy Sỹ), Nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Trung Quốc, Pháp, Anh, Nga và Đức) và Iran đã nối lại các cuộc đàm phán tại thủ đô Vienna (Áo) nhằm đạt được một thỏa thuận toàn diện cuối cùng trước thời hạn chót (ngày 30 - 6 tới). 

tin-the-gioi-25-4-2015-2-.jpg

Đại diện P5+1 và Iran tại cuộc đàm phán hạt nhân diễn ra tại Vienna (Áo) ngày 22-4

Nếu được hoàn thành và triển khai theo đúng kế hoạch, thỏa thuận này sẽ giúp quốc tế giám sát chặt chẽ và hạn chế tham vọng của Iran trong việc chế tạo vũ khí hạt nhân - nỗ lực mà Tehran luôn phủ nhận. Mặc dù Iran và P5+1 đã cùng ký kết một thỏa thuận khung vào ngày 2-4 tại Lausanne, song vẫn còn nhiều vấn đề khúc mắc mà các bên cần phải tháo gỡ nếu muốn đi đến thỏa thuận cuối cùng. Giới quan sát nhận định nhiều khả năng các cuộc đàm phán mới sẽ rất cam go.

Một tuần sau bước đột phá tại Lausanne, Tổng thống Iran Hassan Rowhani tuyên bố nước này sẽ không ký vào bản thỏa thuận cuối cùng chừng nào "các lệnh trừng phạt kinh tế chưa được dỡ bỏ hoàn toàn". Tuy nhiên, giới chức phương Tây nói rằng việc dỡ bỏ trừng phạt này chỉ diễn ra chừng nào Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) xác nhận Iran đã triển khai các điều khoản quan trọng trong thỏa thuận. Theo Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, việc này sẽ cần thời hạn từ 6-12 tháng.

Theo nội dung chính của thỏa thuận khung vừa đạt được, nước Cộng hòa Hồi giáo sẽ cắt giảm số máy li tâm xuống còn 6.104 máy và số máy hoạt động chỉ còn 5.060 máy. Tất cả những máy li tâm này sẽ là loại IR-1 có khả năng làm giàu urani ở cấp độ thấp hơn nhiều so với những máy hiện đại hơn mà Tehran có thể lắp đặt. 1.044 số máy còn lại sẽ được cất giữ tại căn cứ Fordo, được xây dựng dưới chân một ngọn núi ở Iran, và trong 15 năm tới sẽ được sử dụng vào các mục đích khác thay vì làm giàu urani. Cũng theo văn bản này, Iran cam kết chỉ làm giàu urani ở cấp độ thấp hơn cấp độ có thể sử dụng để chế tạo vũ khí và sẽ giảm kho urani được làm giàu từ khoảng 10.000 kg như hiện nay xuống còn 300 kg trong vòng 15 năm.

Tuy nhiên, Iran nói rằng văn bản kể trên "vàng thau lẫn lộn", trong khi tuyên bố chung ngày 2-4 của Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif và Đại diện EU phụ trách chính sách đối ngoại Federica Mogherini lại khá mập mờ. Tuyên bố này chỉ cho biết "khối lượng urani, cấp độ urani được làm giàu và quy mô kho dự trữ nguyên liệu hạt nhân (của Iran) sẽ bị giới hạn trong một thời gian cụ thể". Điều này có nghĩa mức độ và khung thời hạn chính xác của thỏa thuận vẫn chưa được hai bên thống nhất. Iran và 6 cường quốc cũng sẽ phải tiếp tục bàn thảo về các chi tiết của hoạt động thanh sát do IAEA tiến hành theo thỏa thuận. Theo phía Mỹ, hoạt động này sẽ bao gồm "các cơ chế mới nhằm giám sát và đảm bảo sự minh bạch", cho phép các thanh sát viên dễ dàng tiếp cận các kho urani và giám sát hoạt động sản xuất nguyên liệu cũng như công nghệ có liên quan đến hạt nhân của Iran. Một số biện pháp giám sát khác cũng sẽ được đưa ra trong dự thảo bổ sung đối với thỏa thuận giám sát hiện hành giữa Iran và IAEA. Mỹ cho biết Iran sẽ áp dụng cả hai văn bản này. Giới chức phương Tây nhấn mạnh những cáo buộc về "khía cạnh quân sự" trong hoạt động hạt nhân của Iran cần phải được giải quyết triệt để trước khi dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, trên thực tế hoạt động thanh sát của IAEA đã bị hoãn lại từ tháng 8-2014.

Một trong những lo ngại lớn nhất hiện nay là hoạt động nghiên cứu chế tạo máy li tâm thay thế mẫu IR-1 có từ những năm 1970 mà Iran đang sử dụng. Những người chỉ trích thỏa thuận, gồm nhiều thành viên đảng Cộng hòa Mỹ và Israel, lo ngại rằng những thiết bị mới có thể giúp Iran rút ngắn hơn nữa thời gian sản xuất đủ nguyên liệu chế tạo vũ khí hạt nhân, nhất là sau khi thời hạn hạn chế kết thúc. Theo văn bản mà Mỹ công bố, Iran sẽ ngừng hoạt động 1.044 máy li tâm tân tiến mẫu IR-2M và chuyển tới căn cứ Fordo để chịu sự giám sát của IAEA, và không sử dụng các mẫu máy mới hiện đại hơn để làm giàu urani trong thời hạn 10 năm. Tuy nhiên, Iran sẽ "tiến hành các hoạt động nghiên cứu và phát triển có giới hạn bằng những máy li tâm tân tiến này, theo lộ trình và giới hạn" mà 6 cường quốc đều chấp thuận.

Rõ ràng, như người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Marie Harf đã khẳng định đàm phán hạt nhân của Iran "vẫn còn nhiều vấn đề về nghiên cứu và phát triển cần bàn bạc. Chân thành mà nói đây chính là những thách thức lớn nhất".

Đức và Ba Lan đua nhau cấm "Sói Đêm" của Nga nhập cảnh

Bộ Ngoại giao Ba Lan và Đức đã cấm Sói Đêm, câu lạc bộ xe mô tô có quan hệ với Tổng thống Nga Vladimir Putin, đi qua các nước này.

Sói Đêm đã lên kế hoạch nhập cảnh vào Ba Lan và Đức trong tuần tới để thực hiện chuyến đi khắp châu Âu nhằm kỷ niệm lần thứ 70 Thế chiến thứ hai kết thúc.

Thủ tướng Ba Lan Ewa Kopacz gọi kế hoạch này là "một hành động khiêu khích".

tin-the-gioi-25-4-2015-1-.jpg

Câu lạc bộ mô tô Sói Đêm của Nga.

Phó Chủ tịch của Sói Đêm, Felix Chernyakhovsky đã khẳng định câu lạc bộ xe mô tô này vẫn có ý định thực hiện chuyến đi. "Tất cả vẫn như vậy. Chúng tôi sẽ bắt đầu kế hoạch vào ngày mai", ông nói với hãng tin Interfax.

Sói Đêm bị Mỹ cấm vận vì cáo buộc "tham gia tích cực ở Crimea" và giúp đỡ tuyển mộ binh lính ly khai ở miền đông Ukraine.

Bộ Ngoại giao Nga cho biết họ đã "bị xúc phạm" trước quyết định của Ba Lan và cho rằng quyết định cấm đoán này có "động cơ chính trị" rõ ràng.

Kế hoạch chuyến đi của Sói Đêm khuấy động qua Ba Lan trở nên gây tranh cãi là vì quan hệ khá thân thiết của Tổng thống Nga Vladimir Putin với câu lạc bộ này.

Trong một hành động tương tự, Đức cũng đã từ chối cấp visa cho các thành viên của Sói Đêm khi chặng dừng chân cuối cùng của câu lạc bộ này là ở Berlin.

Với động thái này của Ba Lan và Đức, đoàn biểu diễn mô tô Sói Đêm có thể sẽ còn bị chặn ở nhiều quốc gia nữa.

Theo kế hoạch, Sói Đêm sẽ xuất phát ở Nga, đi qua một loạt quốc gia Belarus, Ba Lan, Slovakia, Cộng hoà Séc, Áo và Đức. Tại mỗi nước, Sói Đêm sẽ dừng chân và viếng thăm các khu di tích và nghĩa trang Hồng quân của những người lính đã bỏ mạng trong cuộc chiến chống phát xít. Dự kiến đoàn sẽ đi chặng đường 6.000 km và đến Đức vào đúng ngày 9/5, thời điểm Moscow tổ chức diễu binh hoành tráng mừng Ngày Chiến thắng.

(Tổng hợp)