Phải chăng Djokovic đã rơi xuống điểm đáy của phong độ?

Trận thua tệ nhất 

Chỉ nhìn vào trận đấu, câu trả lời là đúng. Vì chưa bao giờ trong 27 lần gặp Federer trước đó, anh bị "sập hầm" 0-6. Djokovic mắc tới 4 lỗi kép trong set 1, cả trận không có nổi một điểm break point, đánh tới gần giữa set 2 vẫn chỉ có ba lần ăn điểm trực tiếp (từ set 1), bị Federer điều bóng khắp sân và phải tới khi gần như nhằm thẳng người đối thủ mà vụt (điều ít xảy ra với tennis chuyên nghiệp), anh mới có được cú bắn lưới (passing shot) thành công để phá thế tràn lưới của Federer. 

Còn nhìn vào cả chặng đường tiến đến trận chung kết thì chưa hẳn. Vì Djokovic đã hóa giải Del Potro, Cilic, Davydenko và Seppi tương đối dễ dàng, để anh cùng với Federer là hai tay vợt tiến vào chung kết mà không đánh mất một set đấu.

giao-bong-rat-kem.jpg

Nole đã giao bóng rất kém trong trận gặp Federer

Nếu tính cả Rogers Cup kết thúc trên đất Canada chỉ ít giờ đồng hồ trước khi Cincy khai cuộc ở miền Đông nước Mỹ, Djokovic có chuỗi 9 trận thắng liên tiếp trong đó có một chức vô địch. Anh đánh bại Gasquet trong trận chung kết với tốc độ khá chóng vánh với tỉ số 6-3, 6-2.  

Tính trên một chặng đường dài hơi hơn, từ đầu năm 2012, chỉ đúng một lần Djokovic phải dừng chân ở tứ kết, nhưng đó là trên mặt sân đất nện màu xanh (Madrid Masters) mà anh không cảm thấy thoải mái. Còn lại, Djokovic đều vào tới ít nhất là bán kết, trong đó có ba danh hiệu lớn (một Grand Slam và hai Masters 1000). Ngay cả những giải gần đây nhất, anh cũng duy trì được điều đó: Olympic London và Wimbledon đều là bán kết và Roland Garros là chung kết.  

Nhưng không phải chỉ là một trận hay một giải

Với một tay vợt đã năm lần vô địch Grand Slam, đã từng chiếm giữ ngôi vị số 1 ATP trong vòng một năm, và bắt đầu mon men tới đẳng cấp của Nadal và Federer, sự kỳ vọng không chỉ dừng lại ở đó.

Với một tay vợt đã làm nên một mùa giải 2011 và đầu năm 2012 vĩ đại, chiến thắng ở hầu hết các giải đấu anh có mặt, và trận đấu càng lớn, càng căng thẳng, thì anh chơi càng hay, nên cái cách anh thất bại trước Federer ở Cincy và những trận đấu then chốt gần đây là một thảm họa.  Nó là trận tranh huy chương Đồng với Del Potro, là trận bán kết với Murray đều ở Olympic, là bán kết Wimbledon với Federer.

Cả bốn trận gộp lại, Djokovic mới thắng được một set, từ tay Federer ở Wimbledon sau khi bị dẫn trước rồi lại thua trong hai set sau đó.

Cũng cần nhắc lại một chút rằng, khi Djokovic thua Murray ở Olympic, không đơn thuần là bởi tay vợt người Scotland chơi như lên đồng với tinh thần dân tộc hừng hực. Mà Djokovic đã chơi khá tầm thường, không giành được game nào từ tay Murray và cả hai set cùng bị "bẻ" ở những game quyết định, thua 5-7, 5-7.

Trận tranh huy chương Đồng với Del Potro, điều đó cũng xảy ra ở trong set 1 và Djokovic thua dễ hơn trong set 2 với tỉ số 4-6. Có thể ai đó nghĩ rằng, tranh HCĐ không phải là một trận đấu lớn, nhưng hãy nhìn vào phản ứng của người chiến thắng (khóc vì hạnh phúc) và người thất bại (ủ ê) để thấy giá trị của một tấm huy chương ở Olympic là thứ không đo được bằng tiền hay điểm số thứ hạng.

Những hạn chế của Djokovic

Djokovic của năm 2011 và đầu 2012 được biết tới với khả năng giao bóng và trả giao bóng gần như hoàn hảo. Thế nhưng, trong trận đấu ở Cincy với Federer, trong mười quả giao bóng hai đầu tiên trong set 1, tỉ lệ ghi điểm của Djokovic là 1/10. Và trong bốn quả giao bóng hai của Federer, tỉ lệ khai thác của Djokovic là 0/4. Khi set 2 đã trở nên khá hơn, Djokovic vẫn chỉ ăn được 8 trong số 11 lần Federer giao bóng một hỏng. Thế nên mới không có break point, và khi đã có set point trong loạt tiebreak, thì Djokovic cũng không tận dụng được, thua liền ba điểm và thất bại.

Djokovic của năm hoàng kim khi đương đầu với bất cứ ai, cũng đều chiếm ưu thế trong những loạt đôi công bóng bền, dù là Nadal chứ không chỉ là Federer hay Murray. Sức bền và sức mạnh của của Djokovic giúp anh có thể tăng lực khi dứt điểm, hoặc buộc đối thủ phải đánh thêm một vài đường bóng nữa sau khi đã tưởng như kết liễu được anh ngay. Nhưng trong cả bốn trận đấu quan trọng, Djokovic hầu hết đánh ra ngoài những đường bóng khi anh tăng tốc, chuyển từ thế phòng thủ hoặc giằng co sang tấn công.   

thua-rat-nhieu-tran-dau-lon-2012.jpg

Djokovic đã thua khá nhiều trận đấu lớn ở mùa giải 2012

Djokovic ở Cincy định dồn trái Federer để giải quyết trận đấu (108 lần đánh sang phía trái tay), nhưng phá sản. Lý do để Federer chỉ cần bung trái 50 cú, trong đó có nhiều đường tấn công ngược trở lại, còn 58 lần anh có đủ thời gian và không gian để né trái đánh phải, là do bóng của Djokovic không đủ sâu và không đủ nặng.

Nó cùng với những hạn chế ở trên, lại thêm cả việc Djokovic luôn gặp khó khăn khi thay đổi hướng di chuyển, phản ứng chậm với các cú đánh cận chân (như điểm cuối cùng của trận đấu) cho thấy Djokovic đã suy yếu về mặt thể lực.

Thung lũng phong độ

Người Serbia hay nói, nếu đỉnh cao của anh là ngọn núi, thì thái cực ngược lại có thể là vực sâu, hoặc có thể là thung lũng. Điểm mấu chốt nằm ở chỗ, nếu anh vươn lên đỉnh cao bằng nền tảng thực chất, thì đoạn đường đi khó khăn có thể sẽ ngắn và dễ dàng hơn.

Djokovic đã vươn tới đỉnh cao sau nhiều năm là tay vợt số ba; đã khắc chế Nadal và Federer sau không ít lần khiến hai huyền thoại trầy vi tróc vẩy. Djokovic vô địch bốn Grand Slam (trong năm cái) trong một năm rưỡi nhờ sự tiến bộ vượt bậc về thể lực, cú quả cùng sự tự tin.

Sự đi xuống của Djokovic là mang tính chu kỳ, trong đó có sự chi phối khá nhiều của tâm lý thỏa mãn và những ràng buộc thương mại với các nhà tài trợ mới lấy đi của anh nhiều thời gian hơn trước.

Djokovic có thể trở lại. Nhưng vấn đề là, tennis nói riêng và thể thao nói chung đã chứng kiến nhiều tay vợt đẳng cấp đã để sự tự tin của họ bị xói mòn khi thường xuyên thất bại trong những thời khắc quyết định. Chính Federer với hai trận bán kết US Open trước Djokovic đều thua khi tưởng đã thắng, hay Nadal đã "mất" Australian Open 2012 về tay Djokovic dù chơi hay hơn đối thủ cũng vì lẽ này.

Cánh cửa ở US Open 2012 không còn rộng mở với Djokovic, dù anh vẫn là một trong số rất ít những ứng viên hàng đầu!

Phạm Tấn (24H.COM.VN)