Tin tức - Tháo gỡ khó khăn của ngành thủy sản bằng cách nào??? Cá tra, tôm nước lợ là các mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực của ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung, hằng năm mang lại nguồn ngoại tệ lên đến hàng tỉ đô la Mỹ. Tuy nhiên, con cá tra và tôm tại ĐBSCL vẫn đang đối mặt với rất nhiều khó khăn cần có giải pháp tháo gỡ...

Nhiều khó khăn, thách thức

Nuôi trồng và xuất khẩu thủy sản chủ lực của ĐBSCL là con cá tra và tôm nước lợ. Tuy nhiên, 2 loài này đang đối mặt với nhiều khó khăn trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Trong đó, có nhiều khó khăn vốn đã tồn tại trong các năm qua nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết. Đáng chú ý nhất là tình trạng thiếu vốn trong sản xuất, giá thức ăn chăn nuôi và các chi phí sản xuất đầu vào có xu hướng ngày càng tăng nhưng giá sản phẩm đầu ra khá bấp bênh. Nhiều lúc người nuôi phải bán sản phẩm với giá thấp hơn nhiều so với giá thành sản xuất.

Doanh nghiệp chế biến thủy sản thiếu sự gắn kết với nhau và gắn kết với nông dân dẫn đến hiện tượng doanh nghiệp cạnh tranh thiếu lành mạnh, "tranh mua, tranh bán" gây bất ổn vùng nguyên liệu, ảnh hưởng xấu đến giá xuất khẩu. Hơn nữa, rủi ro trong chăn nuôi ngày càng tăng do chất lượng con giống, thức ăn, nguồn nước... chưa đảm bảo và sự xuất hiện nhiều loại dịch bệnh. Tỷ lệ cá tra nuôi bị hao hụt chỉ ở mức 10 - 15% các năm trước thì nay đã lên mức 30 - 50%. Điều này phản ảnh chất lượng con giống và các điều kiện nuôi đang có dấu hiệu bất ổn mới.

Đối với con tôm nước lợ, thực tế càng đáng báo động hơn khi tôm nuôi công nghiệp phải đối mặt với hội chứng tôm chết sớm (EMS) và nhiều loại dịch bệnh khiến tỷ lệ tôm hao hụt trong ao nuôi rất lớn, thậm chí "mất trắng". Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2012 cả nước có khoảng 100.776 ha/655.156 ha diện tích tôm nước lợ bị thiệt hại do dịch bệnh (trong đó 91.174 ha tôm sú và 7.068 ha tôm thẻ), bao gồm các hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính, đốm trắng, đầu vàng... đã gây thiệt hại lớn về kinh tế. Các tỉnh bị thiệt hại nhiều nhất chủ yếu là ở vùng ĐBSCL do nơi đây chiếm hơn 90,6% về diện tích nuôi tôm và 75,2% sản lượng tôm cả nước.

nganh-thuy-san.png

Cá tra và tôm xuất khẩu đều đang đối mặt với rào cản kỹ thuật từ các thị trường và sức tiêu thụ sản phẩm tại các thị trường xuất khẩu bị giảm do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế thế giới. Trong khi đó, xuất khẩu tôm của đang đối mặt với vụ kiện chống trợ cấp của Liên minh ngành khai thác tôm Mỹ (COGSI).

Những thông tin sai lệch về cá tra Việt Nam tại châu Âu, cá tra bị mất giá trị thực trên thị trường do sự cạnh tranh nội bộ và mất cân đối quan hệ cung cầu là những nguyên nhân khiến giá cá tra sụt giảm. Tình trạng sản xuất tự phát, bất chấp mọi lời cảnh báo của cơ quan quản lý đã dẫn đến sản lượng cá tra quá lớn, vượt nhu cầu thị trường làm giá giảm ở cả nội địa và xuất khẩu, gây thiệt hại nặng cho cả người nuôi và doanh nghiệp xuất khẩu.

Cần nhiều giải pháp đồng bộ

Tại Hội nghị bàn về sản xuất, tiêu thụ lúa và thủy sản vùng ĐBSCL vừa diễn ra tại Đồng Tháp, nhiều ý kiến cho rằng: Sau một thời gian phát triển "nóng" nay đã đến lúc cần quan tâm nhiều đến việc nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và hiệu quả cho người nuôi trồng, chế biến thủy sản. Đặc biệt, để tiếp tục giữ vững và đạt mục tiêu tăng trưởng về kim ngạch xuất khẩu thủy sản trong năm 2013 cũng như các năm tiếp theo, cần nhanh chóng thực hiện đồng bộ các giải pháp. Theo đó, Chính phủ cần sớm triển khai các chương trình phát triển các công trình thủy lợi phục vụ thủy sản và tăng cường sản xuất nguồn con giống chất lượng cao tại ĐBSCL để giảm rủi ro cho người sản xuất.

Việc phát triển nuôi trồng thủy sản tại ĐBSCL đang có sự thay đổi về chi phí đầu tư và sự chuyển dịch mạnh từ hộ nuôi sang doanh nghiệp và hình thành các mô hình liên kết nuôi trồng. Tuy nhiên, hạn mức cho vay và nhiều cơ chế chính sách, nhất là về vốn của Nhà nước chưa được điều chỉnh kịp thời. Đây là nguyên nhân quan trọng góp phần làm nhiều hộ nuôi và doanh nghiệp bị thiếu vốn. Vì vậy, các ngành hữu quan cần xem xét tăng hạn mức cho vay và thời hạn cho vay đối với các doanh nghiệp, người nuôi thủy sản giải quyết khó khăn, nhất là đối với các hộ nuôi và doanh nghiệp làm ăn tốt.

Theo Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, Chính phủ sẽ xem xét điều chỉnh các cơ chế chính sách cho phù hợp với tình hình mới trong việc phát triển nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh đó, Chính phủ cùng các bộ ngành trung ương sẽ tích cực hỗ trợ các địa phương tháo gỡ các khó khăn trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, muốn phát triển bền vững con cá tra, con tôm đòi hỏi cần tiếp tục nâng cao vai trò của các hiệp hội nghề cá và cả ngành thủy sản.

Nghị định số 67/NĐ-CP về một số chính sách phát triển thủy sản chính thức có hiệu lực từ ngày 25/8/2014, mở ra cơ hội lớn cho hoạt động đánh bắt thủy hải sản của Việt Nam, giúp ngư dân phát triển kinh tế và yên tâm bám biển. Tuy nhiên, để nguồn vốn tín dụng ưu đãi sớm đi vào cuộc sống đến được với những ngư dân có nhu cầu vay thì vẫn còn nhiều khó khăn.

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư số 26/2014/TT-NHNN quy định về việc tái cấp vốn đối với các tổ chức tín dụng, theo chính sách tín dụng đối với người nuôi tôm và cá tra, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/11/2014 .Theo đó, NHNN sẽ thực hiện tái cấp vốn cho các tổ chức tín dụng đã thực hiện khoanh nợ cho khách hàng là các hộ dân, chủ trang trại, hợp tác xã nuôi tôm và cá tra gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh và trả nợ tổ chức tín dụng đến ngày 31/12/2013. Lãi suất áp dụng là 0%/năm. Thời hạn tái cấp vốn là 364 ngày và được gia hạn tự động hàng năm với tổng thời gian là 3 năm.

Nguồn tapchibien.vn