Phim hành động “The Legend of Tarzan” phải đối mặt với chỉ trích sắc tộc

Tue, 12/07/2016 2:04 pm,GMT+7

Bộ phim hành động “The Legend of Tarzan” phải đối mặt với chỉ trích tới một số vấn đề về sắc tộc. Với nhiều cảnh quay mạo hiểm về người đàn ông sống trong rừng xanh đã trở lên thu hút rất nhiều khán giả.


The Legend of Tarzan (Huyền thoại Tarzan) là bộ phim thứ hai trong vài tháng qua mà Hollywood đưa chúng ta trở lại với rừng rậm, sau phiên bản làm lại của Disney cho The Jungle Book (Cậu bé rừng xanh). Người ta dễ nhận ra sự quan tâm mới này chẳng mấy liên quan đến thiên nhiên, mà phần lớn dành cho việc thể hiện các hiệu ứng đặc biệt.

Những cảnh quay nguy hiểm và tốn kém cùng với hàng giờ đồng hồ vật lộn với những con thú giờ chẳng còn cần thiết nữa – chúng ta giờ có thể làm mọi thứ trên máy tính. Và còn nhiều hơn nữa những bộ phim như vậy: Đạo diễn Andy Serkis đang quay một phiên bản "tăm tối hơn" của Cậu bé Rừng Xanh. Trước đó nữa, chúng ta có Tom Hiddleston đóng vai chính trong Kong: Skull Island hứa hẹn sẽ đưa chúng ta bước vào sâu hơn thế giới "nguy hiểm và nguyên thủy" của những bầy khỉ khổng lồ.

Được truyền cảm hứng bởi những câu chuyện về các nhà thám hiểm và các nhà viết tiểu thuyết phiêu lưu, rừng rậm được coi như một không gian ngang với vũ trụ rộng lớn trong trí tưởng tượng của đại đa số vào những năm cuối thế kỷ 19 – đầu 20. Đó là nơi đầy nguy hiểm nhưng cũng vô cùng hấp dẫn, không có trật tự và xa xôi cách trở. Rừng rậm là nơi mà không biết tới "sự văn minh", dù cho những người sống ở nơi đó có lẽ không nghĩ như vậy.

Nhưng đó không phải là thông điệp lý tưởng cho một bộ phim hành động bom tấn toàn cầu thời hiện đại, vậy nên, cùng với các hiệu ứng đặc biệt, những câu chuyện này luôn mới lạ hơn. Đặc biệt là Tarzan – huyền thoại lâu đời nhất của rừng rậm. Anh được coi như một siêu anh hùng da trắng đầy ưu việt. Thông điệp có thể ngầm hiểu ở đây là: "Cứ cho một người đàn ông da trắng vào rừng rậm và anh ra sẽ trở thành thủ lĩnh."

Trong câu chuyện viễn tưởng mang đầy tính khuôn mẫu và phân biệt chủng tộc của Edgar Rice Burroughs, Tarzan không chỉ là vua của các loài vật, bộ gen Anglo-Saxon vượt trội còn làm cho anh ta thông minh hơn, tráng kiện hơn và cao thượng hơn so với dân Châu Phi bản địa mà anh ta đã gặp. Đó là cách kể chuyện được lặp đi lặp lại về "người đàn ông da trắng trong rừng" trong những câu chuyện, từ Kurtz trong bộ phim Heart of Darkness của Joseph Conrad cho đến Sam Worthington trong Avatar.

Những gì còn thiếu từ tất cả những bộ phim Tarzan đó là cái nhìn của những người thực sự sống trong trong rừng rậm – hay rừng nhiệt đới. Họ thường xuyên bị coi là những kẻ hoang dã trong những bộ quần áo giống nhau, không có việc gì để làm ngoài việc nhìn chằm chằm đe dọa những kẻ đến từ Châu Âu, lao động chân tay cho chúng và chết dưới vũ khí của chúng – và nếu như có một dòng thoại nào đấy thì thật là may mắn. Huyền thoại Tarzan cũng không làm gì khác để khắc phục được điều này.

Rất may, điện ảnh thế giới đang bắt đầu có sự chuyển hướng. Trong những bộ phim hành động của đạo diễn Thái Lan Apichatpong Weerasethakul, rừng rậm không những kỳ lạ và bí ẩn, mà còn bình thản, quyến rũ và rất yên bình. Chúng tồn tại trong văn học dân gian Phật giáo và lịch sử hiện đại, và là nơi cư trú của những linh hồn lạ, những hoàng thân chuyển sinh, hoặc có lẽ chỉ đơn thuần là những những vú nuôi nông thôn vào giờ nghỉ trưa.

Gần đây, bộ phim sản xuất tại Colombia "Embrace of the Serpent" (Vị Pháp sư Amazon cuối cùng) kể câu chuyện về "người đàn ông da trắng trong rừng" từ điểm nhìn của một pháp sư bản địa Karamakate, người hướng dẫn hai nhà thám hiểm ở Amazon đi tìm một cây thuốc quý. Bộ phim hành động này giống như một phiên bản ngược của Heart of Darkness. Karamakate quan sát bằng con mắt của chủ nghĩa vật chất đối với những vị khách, sự tráo trở của họ, sự tàn phá, và tất nhiên, cả sự điên rồ của họ khi ông đi qua vùng đất bị họ chiếm giữ.

Karamakate có mối quan tâm riêng của mình – về bản sắc của bộ lạc của ông đang dần mất đi và việc thiếu người kế tục để ông có thể truyền đạt lại những kiến hứng truyền thống, Vị pháp sư Amazon cuối cùng đã kết hợp lối kể chuyện của vùng Amazon và ý nghĩa biểu tượng để tạo nên hiệu ứng ảo giác. Nó không chỉ là một câu chuyện đơn thuần diễn ra ở rừng rậm, mà còn là tiếng kêu cứu của một nền văn hóa trên bờ vực tuyệt chủng. Rừng rậm không phải là điều kỳ lạ hay mối nguy hiểm. Rừng rậm là chính bản thân những người bản xứ.