Viết một dòng chưa ổn, chưa an tâm, hiểu rõ bút sa gà chết và cố gắng cho người đọc thấy trí tuệ, tấm lòng và sự chuyên nghiệp của một nhà báo. Làm báo không khó, nhưng được gọi là nhà báo đích thực, bao nhiêu người trong chúng ta dám nhận về mình danh hiệu đó?

>> Những hình ảnh cảm động về ngày của cha trên toàn thế giới

>> Ý nghĩa về "Ngày của cha" và những clip hay, cảm động về tình phụ tử

 

Âm thầm

Năm 14 tuổi đầu quân vào một tòa báo kháng chiến của tỉnh nhà, Cần Thơ. Bé hơn thiếu nữ, tức chưa ra thiếu nữ nên các chú chỉ cho làm những việc lặt vặt với bài vở: chép tin đọc chậm, làm văn thư, tập đánh máy chữ, viết tin tổng hợp… Đã có lúc bị trả về nhà vì “không chịu lớn”, gần Mậu Thân mới được đón trở lại. Chiến dịch Mậu Thân cô bé 16 tuổi ngâm thơ múa hát tiễn các anh phóng viên của cơ quan đi chiến dịch.

Đi hai anh thì bỏ mạng hết hai, thời niên thiếu của mình chấm dứt từ đó. Chiến tranh không phải trò đùa, phải trưởng thành nhanh, phải tự sống sót. Lên khu 9 học làm báo, được giữ lại Khu, cơ quan tỉnh xin về bằng được, riêng việc đi đường dây từ U Minh về lại căn cứ Phụng Hiệp - Cần Thơ cũng khiến mình thành chiến binh chứ không chỉ là nhà báo.

Thế nhưng vẫn là báo chí làm vũ khí truyên truyền. Một tay viết báo một tay viết văn được không, một bên nhiệm vụ cán bộ, một bên sứ mệnh với chữ nghĩa và hiện thực, được không? Không ai trả lời cho ai về chuyện phải viết văn hay không. Chỉ nghe thấy khát vọng và đau buồn, những gì đã trải và đã thấy, những điều đã đọc và đã nghiệm, phải viết ra bằng văn học chứ không phải báo chí.

ngay-nha-bao-4-.jpg

Rẽ sang với văn chương nhưng nghiệp báo vẫn sâu xa ở trong con người công dân của mình. Ngồi ở tỉnh thì viết cho các báo Sài Gòn, báo Hà Nội. Đi tha thẩn về nông thôn một mình, hợp tác hóa hình như phản tác dụng và còn gây tác hại; đo bồ bắt dân bán lúa giá trong là “phản động” với chính người làm ra hột lúa? Đi chiến trường Campuchia thấy quân đội mình viễn chinh khắc khoải kỳ lạ và nhiều cái chết kinh hoàng hơn cả hai cuộc chiến trước.

Viết báo trực diện, không thể, ai dám in điều mình thấy và mình nghĩ ấy? Thấm thoát trung niên, ra Hà Nội sống thì làm trực tiếp ở báo của giới nhà văn, phụ trách trang Phóng sự nhưng không ít lần bài vừa được khen thì biên tập viên phải giải trình, kiểm điểm.

Đi mỏ than chui hẳn xuống hầm với công nhân đi ca, đi giàn khoan dầu khí trên biển mang về cho anh em cơ quan mùi vị dầu thô có ưu tư và cả máu xương của người làm giàn, đi giàn, giữ giàn và cả nước mắt của vợ con chờ họ trên bờ mỗi khi nghe bão, nghe có thể bị uy hiếp!

Bời bời gan ruột mà chưa bao giờ được viết thỏa chí. Thời may Báo Nông nghiệp Việt Nam mời phụ trách chuyên mục Tư vấn gia đình, cùng lúc với Nông thôn ngày nay mời giữ Tản mạn hồn quê. Anh em đồng nghiệp quý mến thâm niên nghề báo của mình động viên “Đã đến lúc viết về cái nguội, lấy báo nuôi văn đi chị!”.

Cảm động những tấm lòng, họ biết cái tạng và lứa tuổi của mình có thể “trấn” ở góc nào mà vẫn là chính mình. Tản mạn hồn quê kéo 100 kỳ, in thành sách và tái bản được báo gởi ra Trường Sa làm quà cho chiến sĩ, vinh dự quá chừng. Tư vấn gia đình đến nay đã 15 năm 10 tháng, hơn 2.500 kỳ thư. Chao ơi, đường dài, nhiều lúc thấy như mắc nợ, nợ ai, nợ gì, nợ cuộc đời, nợ nghiệp báo, nợ nhân sinh và cả nợ tình thân của đồng nghiệp làng báo.

Không ai có thể ở ngay trên cái đỉnh của mình mãi được. Danh nhân và chính khách cũng vậy. Rồi tuổi tác sẽ khiến mình lui về trong cái góc yên tĩnh của tuổi già. Nhưng tòa báo vẫn cần, chanh hãy còn tươi chị ạ, nhiều vitamin lắm cô ạ. 

Đã có những biên tập viên gọi là cô, sự trân trọng hãy còn và người giữ chuyên mục vẫn không thể từ nan. Sự âm thầm một cách hữu ích và không thể nói là không phong lưu đối với công việc viết văn luôn đòi hỏi phải đồng hành tâm thế với thời cuộc và số phận con người.

Khó tính

Phải thừa nhận công việc bây giờ đòi hỏi nhà báo nhiều kỹ năng chuyên nghiệp. Phán đoán, săn sự kiện, nhiều khi đối diện hiểm nguy và tiếng Anh, laptop, smartphone, xe cộ…

Cạnh tranh nhau nhưng vẫn phải bảo vệ, sẻ chia nhau. Báo giấy bị hờ hững, phải cạnh tranh bằng điện tử, trực online, canh để nhanh nhạy hơn nhau từng phút từng giờ. Ấy là chưa nói đến kiểm duyệt, tự kiểm duyệt và chịu phạt.

Luôn thắc mắc sao đội ngũ xông ra thấy người trẻ quá nhiều, trẻ thì tốt chứ, đất nước được mệnh danh là trẻ mà. Nhưng đâu rồi những nhà báo, biên tập viên bình luận viên đứng tuổi, bởi rốt cùng, bản lĩnh và tinh thần của một thương hiệu báo là ở những sự kiện được xới lên và dư luận nhân dân ủng hộ, những bài bình luận sắc sảo chạm đến trái tim người, như một con thuyền khi người cầm lái cho thấy chân dung của mình?

Sức hấp dẫn của báo chí đúng nghĩa nhất định không từ những trang viết câu view. Không tòa báo nào né được những vấn đề bức xúc chung và sự tự kiểm duyệt ở đây (như các nhà văn tự kiểm duyệt trong trang văn của mình) khiến cho lương tâm người làm báo bất an, đó mới là điều đáng ngại nhất.

Tiếng Việt trên báo giấy từ các bạn trẻ cho thấy một nền giáo dục dột nát và cả sự tự học kém cỏi. Quá nhiều sai phạm về chữ, về nghĩa, cả về chính tả, không hiểu vì sao. Làm báo bằng đài càng khó giấu. Nghe các phóng viên nhà đài ngọng chữ n và l, thật choáng váng. Ở miền Tây thì các nhà báo trẻ còn “trắng trợn” hơn: “chường học, tựu chường, tỷ lệ phần chăm…”

Chao ơi, giáo viên đớt và ngọng, đào tạo ra học trò đớt và ngọng, thời sinh viên cũng không biết xấu hổ mà tự sửa, đi làm báo thì thản nhiên ngọng vậy đó!

Có điều gì khiến nhiều bạn trẻ gia nhập làng báo bằng sự khinh suất ghê gớm như vậy? Đạo đức xã hội len lỏi làm tha hóa chúng ta ư? Chúng tôi đi từ chiến trường ra, học lóm, học mót và tự học từ đọc sách, chúng tôi luôn xem nghề báo là thiêng liêng, trọng đại, xứng đáng để phụng sự.

Viết một dòng chưa ổn, chưa an tâm, hiểu rõ bút sa gà chết và cố gắng cho người đọc thấy trí tuệ, tấm lòng và sự chuyên nghiệp của một nhà báo. Làm báo không khó, nhưng được gọi là nhà báo đích thực, bao nhiêu người trong chúng ta dám nhận về mình danh hiệu đó?

Hậu sinh khả úy. Các bạn trẻ giỏi hơn thế hệ chúng tôi rất nhiều nhưng nhìn ra thế giới, không khỏi sốt ruột cho chúng ta, như mọi lĩnh vực khác đều đáng phải sốt ruột như vậy. Mỗi người làm tốt hơn nữa phần việc của mình, tốt hơn, tốt nhất, rồi sẽ có tốt đẹp chung. Mấy lời tâm sự của một “bà già” có thâm niên bốn mươi năm viết báo, xin được mạo muội gửi gắm, cùng với hy vọng cho thế hệ báo chí thứ ba hoặc đã là thứ tư của làng báo chúng ta.

Người dân vẫn còn thói quen mua báo buổi sáng, lướt web ngày mấy lần và tối về dán mắt vào ti-vi xem thời cuộc trên đó. Xin hãy vì người dân, những độc giả đáng yêu và đáng thương của chúng ta mà làm giỏi hơn nữa sứ mệnh của mình.

Theo: Dạ Ngân (Báo Nông Nghiệp)

Nguồn: http://nongnghiep.vn/nghe-bao-la-thieng-lieng-trong-dai-xung-dang-de-phung-su-post167420.html