Sau hơn 10 năm kể từ khi Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải ký quyết định chọn ngày 13/10 hàng năm là ngày Doanh nhân Việt Nam thì những giá trị mang tính thông điệp từ quyết định này vẫn luôn là kim chỉ nam và là niềm tự hào của mỗi doanh nhân Việt.

Theo tư tưởng của Bác Hồ vĩ đại thì doanh nhân là một niềm tự hào dân tộc, nhờ có thương mại hóa mà đất nước sẽ ngày một đi lên phát triển giàu mạnh. Bác có gửi tặng hai chữ vàng cho giới doanh nhân và mang giá trị mãi về sau.

Hai chữ "đắt" nhất trong bức thư Bác Hồ gửi cho giới công thương vào ngày 13/10/1945 chính là "tận tâm".

Hơn một tháng sau ngày tuyên bố độc lập, Bác Hồ đã gửi một bức thư cho giới công thương, trong đó nhấn mạnh rằng "Chính phủ, nhân dân và tôi sẽ tận tâm giúp đỡ giới thương nhân trong công cuộc kiến thiết này".

Một chính trị gia khi bước lên vũ đài, nếu có một vài tuyên bố làm hài lòng giới này giới khác cũng là lẽ thường. Nhưng nếu đọc lại bức thư mà Bác đã viết, đặt trong bối cảnh xã hội lúc đó, thấy thông điệp của Bác là rất rõ ràng và đầy tính khẳng định về vai trò quan trọng của giới công thương, lực lượng được nhận định là "trong lúc các giới khác trong quốc dân ra sức hoạt động để giành lấy nền hoàn toàn độc lập của nước nhà thì giới công thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng".

Càng đáng chú ý hơn khi tinh thần "nước giàu dân mạnhnđã được Bác nhấn mạnh trong bức thư lịch sử này, khi viết rằng: "Việc nước và việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau. Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là các sự kinh doanh của các nhà doanh nghiệp thịnh vượng. Vậy, tôi mong giới công thương nỗ lực khuyên các nhà công nghiệp và thương nghiệp mau mau gia nhập công thương cứu quốc đoàn, cùng đem vốn vào làm công cuộc ích quốc lợi dân".

Vì những lý do lịch sử, "giới công thương" đã không ít phen điêu đứng kể từ ngày Bác viết bức thư đó, nhưng tinh thần kinh doanh thì vẫn như một dòng máu nóng chảy qua nhiều thập kỷ trong nhiều người Việt Nam, từ một "tư thương" đầy định kiến ba bốn thập kỷ trước hay một "tỷ phú Forbes" bây giờ.

Mười năm trước, ông Vũ Tiến Lộc, trong những lần trao đổi với nhà sử học Dương Trung Quốc, đã cùng mổ xẻ bức thư của Bác Hồ, và cùng chia sẻ rằng chữ "tận tâm" mà Bác đã sử dụng là không thể ý nghĩa hơn.

Ông nói, trong lúc nền độc lập còn "trứng nước", Bác hiểu hơn ai hết vai trò của một "nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng", điều kiện cần để chế độ chính trị non trẻ mới được thiết lập có cơ hội trụ lại giữa áp lực từ nhiều phía.

Bối cảnh của những năm đầu thế kỷ 21 đã cho phép "giới công thương" nhận được cái nhìn khác hẳn. Luật Doanh nghiệp 1999 mở đường cho hàng ngàn doanh nghiệp ra đời và lớn mạnh dần, và quá trình đó nhận được sự cổ vũ, ủng hộ mạnh mẽ từ chính quyền. Ông Quốc và ông Lộc hiểu, cơ hội để làm sống lại thông điệp một thuở của Bác Hồ đã tới, và hai ông quyết định hiện thực hóa bằng một đề xuất gửi lên Văn phòng Chính phủ và Thủ tướng Phan Văn Khải.

Theo hồi ức của ông Vũ Tiến Lộc, quá trình này diễn ra khá nhanh.

Cho dù Văn phòng Chính phủ lúc đó có tiến hành thẩm định, công việc này "chủ yếu là hình thức". Cuối tháng 8/2004 tờ trình được gửi đi thì ngày 20/9, Thủ tướng Phan Văn Khải ký quyết định chọn 13/10 làm "Ngày Doanh nhân Việt Nam".

Dù rất phấn khởi, ông Lộc nói mình và cả ông Dương Trung Quốc đều "không ngạc nhiên". Cho đến thời điểm đó, những cuộc gặp doanh nghiệp của Thủ tướng Phan Văn Khải mang lại cho cộng đồng doanh nghiệp nhiều sự tin tưởng và hy vọng.

Trong một bài viết ở giai đoạn cuối nhiệm kỳ Thủ tướng, ông Khải viết rằng "qua thực tiễn phát triển doanh nghiệp, hình thành đội ngũ doanh nhân", bài học rút ra là phải "khơi dậy và phát huy tinh thần yêu nước, ý chí kinh doanh, giải phóng các lực lượng sản xuất, phát huy sức mạnh vật chất và trí tuệ, tinh thần của nhân dân, huy động và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế là nguồn gốc của mọi thắng lợi".

"Thành công nhiều hay ít trong sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước tùy thuộc vào mức độ giải phóng nguồn sức mạnh vô tận này", ông Khải khẳng định.

Cộng đồng doanh nhân thì cảm nhận ở đây không chỉ là một phát biểu: cùng với việc có "Ngày Doanh nhân", sự đồng hành là điều đã nhìn thấy được từ chính quyền.

Nguồn: sưu tầm