Giải mã bí ẩn những xác chết hàng trăm năm mà vẫn không phân hủy dù không ướp. Phần lớn những xác ướp kỳ lạ này đã được tìm thấy tại Venzone, một thị trấn nhỏ nằm ở tỉnh Udine, Italy.

Xác ướp đầu tiên đã được khai quật vào năm 1647, và không lâu sau đó hàng chục xác ướp cổ đại tương tự đã được phát hiện trong khu nghĩa trang nhà thờ của thị trấn.

Các nhà khoa học đã thu thập được 42 xác ướp; nhưng sau khi một trận động đất xảy ra khu vực này vào năm 1976, số lượng xác ướp đã giảm xuống chỉ còn 15.

(Ảnh: Internet)

Điều khiến các xác ướp Venzone trở nên dị thường và khó hiểu là các thi thể này chưa từng bị phân hủy. Các nhà khoa học đã bắt đầu nghiên cứu những xác ướp cổ đại này để xác định xem điều gì đã ngăn cản chúng không bị phân hủy.

Các xác ướp tại Venzone (Ảnh: Jean-Marc Pascolo)

Các xác ướp này đều có hình dạng giống nhau và đều cho thấy các đặc điểm dị thường tương đồng khi giải phẫu. Các thi thể vẫn lưu giữ được hình dáng bên ngoài và đặc điểm của chúng; tuy đã bị biến đổi rất nhiều, nhưng chúng vẫn còn có thể được nhận ra.

Các xác ướp này cực kỳ nhẹ, và các nhà nghiên cứu nhận thấy nước da của chúng có màu vàng nâu nhạt, giống với da thuộc. Trọng lượng các xác ướp dao động trong khoảng từ 10kg – 20kg đối với những cá nhân cao nhất.

Mọi việc sớm trở nên rõ ràng rằng thi thể của những người này là các xác ướp trong tự nhiên, nhưng nguyên nhân đằng sau tình trạng bảo quản của các xác ướp Venzone vẫn còn là một điều bí ẩn.

(Ảnh: Internet)

(Ảnh: Internet)

Trong một bài viết của ông F. Savorgnan de Brazza, được dịch và đăng một phần trên tạp chí Literary Digest, ông tuyên bố rằng:

"Việc bảo quản các xác chết có thể được tiến hành nhân tạo sử dụng các chất hóa học, như với trường hợp của các xác ướp tại Ai Cập, Peru và Mexico. Đôi lúc quá trình ướp xác diễn ra trong tự nhiên; một số lăng mộ và nghĩa trang có các điều kiện tự nhiên thích hợp để bảo quản thi thể và ướp xác, và tuy rằng không có quá nhiều, nhưng chúng không quá hiếm gặp như người ta tưởng... Trong tất cả các trường hợp như vậy các thi thể được phát hiện trong trạng thái sấy khô và ướp xác một cách tự nhiên, do vậy sau khi được đưa ra khỏi lăng mộ chúng có thể chống chọi được vô thời hạn với sức tàn phá của môi trường không khí.

Có rất nhiều giả thuyết xoay quanh quá trình bảo quản các thi thể như vậy trong lăng mộ Venzone. Một số người đã gán nguyên nhân cho sự hiện diện của muối diêm (KNO3), muối nhôm (Al2O3), hoặc vôi, nhưng không có loại muối nào như vậy bên trong các lăng mộ. Các nghiên cứu mới đây đã cho thấy quá trình ướp xác không được dựa trên phản ứng hóa học, mà nhờ vào một quá trình sinh học".

Nhà thám hiểm Savorgnan de Brazza. (Ảnh: Wikimedia)

Các khoa học gia hiện đại đã có thể quy nguyên nhân đằng sau tình trạng xác ướp này cho Hypha tombicina, một loại nấm ký sinh rất có thể đã liên tục khử nước bên trong các thi thể trước khi chúng có thể bắt đầu quá trình phân hủy. Loại nấm này đã được nhìn thấy xuất hiện trên một số bộ phận thi thể cũng như mọc bên trên những chiếc quan tài bằng gỗ. Loại nấm này mọc trên những ngôi mộ ở nhà thờ và có thể khử nước bên trong một thi thể trong vòng 1 năm, làm lớp da quắt lại như một tấm giấy da dê.

Các xác ướp tại Venzone vẫn còn là một bí ẩn. (Ảnh: Internet)

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hoài nghi về việc nấm ký sinh Hypha có phải là nguyên nhân thực sự đằng sau hiện tượng ướp xác.

Một số nhà khoa học cho rằng đá vôi trong vùng đất xung quanh mới thực sự là thủ phạm. Sau đó, tập quán chôn cất người chết trong nhà thờ đã bị cấm, khiến việc quan sát quá trình ướp xác thi thể trong tự nhiên không thể được tiếp tục. Tuy rằng một số giả thuyết đã được đưa ra cho cơ chế bảo quản các xác ướp, nhưng hiện vẫn chưa có một kết luận cuối cùng về nguyên nhân thật sự đã chặn đứng quá trình phân hủy; và những xác ướp tại Venzone vẫn còn là một bí ẩn cổ đại chưa có lời giải.